Spieën voor betrouwbare koppeloverdracht

Spieën zijn machine-elementen waarmee een as en een naaf vormsluitend met elkaar worden verbonden. Ze worden in een passende spiebaan in de as geplaatst, waarna bijvoorbeeld een tandwiel, poelie of koppeling over de as wordt gemonteerd.

Hierdoor kan het draaimoment van de as worden overgebracht zonder dat as en naaf ten opzichte van elkaar verdraaien.

Spieën worden veel toegepast binnen:

• machinebouw;
• aandrijftechniek;
• apparatenbouw;
• motoren en reductoren;
• pompen;
• transportinstallaties;
• landbouwmachines.

DIN 6885 inlegspieën

Een van de meest gebruikte uitvoeringen is de inlegspie volgens DIN 6885.

DIN 6885 behandelt parallelle spieën en bijbehorende spiebanen. De huidige normreeks bestaat uit verschillende delen.

DIN 6885-1 beschrijft de hoge uitvoering voor algemene toepassingen.
DIN 6885-2 behandelt een hoge uitvoering voor werktuigmachines.
DIN 6885-3 beschrijft de lage uitvoering.

DIN 6885-1:2021-11 is momenteel de actuele editie voor de veelgebruikte hoge uitvoering.

Inlegspieën hebben een rechthoekige doorsnede en worden toegepast bij onder andere:

• tandwielen;
• kettingwielen;
• koppelingen;
• vliegwielen;
• poelies.

Hoe werkt een spieverbinding?

Een passende spiebaan bevindt zich gedeeltelijk in de as en gedeeltelijk in de naaf.

De spie vult deze ruimte op. Wanneer de as draait, wordt de kracht via de zijkanten van de spie overgebracht naar de naaf.

Belangrijke factoren voor een goede verbinding zijn:

• juiste breedte en hoogte;
• correcte spiebaan;
• voldoende spilengte;
• passende toleranties;
• materiaalsterkte;
• belasting van de verbinding.

Een te kleine of slecht passende spie kan leiden tot speling, vervorming en slijtage.

De juiste maat bepalen

De afmetingen van een inlegspie worden afgestemd op de diameter van de as.

Een spie wordt bijvoorbeeld aangegeven als:

8 × 7 × 40 mm

waarbij breedte, hoogte en lengte worden opgegeven.

DIN 6885 bevat gestandaardiseerde afmetingen en toleranties waarmee de juiste spiebreedte en -hoogte voor een bepaalde asdiameter kunnen worden gekozen.

De benodigde lengte wordt daarnaast bepaald door het over te brengen draaimoment en de beschikbare naaflengte.

DIN 6888 schijfspieën

Naast rechte inlegspieën bestaan schijfspieën volgens DIN 6888.

DIN 6888:2022-03 is momenteel de actuele norm voor deze halfronde, ook wel Woodruff-spieën genoemde uitvoering.

Door de halfronde onderzijde wordt de spie in een bijpassende ronde uitsparing in de as geplaatst.

Schijfspieën zijn compact en kunnen zich tijdens montage enigszins in de spiebaan positioneren. Ze worden onder andere toegepast bij:

• kleinere assen;
• conische aseinden;
• motoren;
• werktuigen;
• machineonderdelen.

DIN 6887 kopspieën

DIN 6887 beschrijft kopspieën met een taps toelopende vorm.

Deze spieën hebben een uitstekende kop waarmee de spie na montage gemakkelijker kan worden verwijderd.

Door de tapse uitvoering wordt tijdens montage een klemmende verbinding tussen as, spie en naaf opgebouwd.

DIN 6887:1968-04 is momenteel nog een geldende norm.

Inlegspie of kopspie?

De werking verschilt duidelijk.

Inlegspie DIN 6885

• parallelle vorm;
• koppeloverdracht door vormsluiting;
• veelgebruikte standaardoplossing;
• geen tapse klemming.

Kopspie DIN 6887

• taps toelopend;
• wordt in de verbinding vastgezet;
• uitstekende kop voor demontage.

Welke uitvoering nodig is, wordt bepaald door het ontwerp van de as-naafverbinding.

Materiaal

Spieën worden veel geproduceerd uit staal, bijvoorbeeld C45+C.

Dit materiaal combineert goede mechanische eigenschappen met een hoge geschiktheid voor machinebouw.

Daarnaast zijn bepaalde inleg- en schijfspieën verkrijgbaar in RVS, bijvoorbeeld RVS A4 of A5 afhankelijk van de uitvoering.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

Bij materiaalkeuze moet rekening worden gehouden met belasting, slijtage en corrosieomgeving.

Berekening van een spieverbinding

Bij zwaar belaste aandrijvingen moet een spieverbinding technisch worden berekend.

De actuele DIN 6892:2025-10 geeft ontwerp- en berekeningsprincipes voor parallelle spieverbindingen van metalen componenten.

Daarbij spelen onder andere:

• draaimoment;
• asdiameter;
• effectieve spilengte;
• vlaktedruk;
• materiaalsterkte

een rol.

Kies bij kritische aandrijvingen daarom niet uitsluitend op basis van beschikbare afmetingen.

Spieën bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je spieën voor professionele as-naafverbindingen binnen machinebouw en aandrijftechniek.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van DIN-norm, asdiameter, breedte, hoogte, lengte, spiebaan, materiaal en het benodigde draaimoment.

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt een spie gebruikt?

Om draaimoment tussen een as en bijvoorbeeld een tandwiel, poelie of koppeling over te brengen.

Welke norm geldt voor inlegspieën?

DIN 6885 is de belangrijkste normreeks voor parallelle inlegspieën en bijbehorende spiebanen.

Wat is een DIN 6888 spie?

Een halfronde schijfspie, ook wel Woodruff-spie genoemd.

Wat is DIN 6887?

DIN 6887 beschrijft tapse kopspieën met een uitstekende kop voor onder andere eenvoudige demontage.

Hoe bepaal ik de juiste spiemaat?

Breedte en hoogte worden voornamelijk bepaald door de asdiameter en norm. De benodigde lengte hangt daarnaast af van het over te brengen draaimoment.

Wat is het verschil tussen een spie en een spanbus?

Een spie wordt vooral gebruikt om draaimoment tussen een as en naaf over te brengen. Een spanbus wordt in een boring geplaatst voor positioneren, verbinden of opnemen van afschuifkrachten.