Cilindrische dempers (Trillingsdempers)

Cilindrische dempers, ook wel trillingsdempers of rubber-metaaldempers genoemd, worden gebruikt om trillingen, schokken en contactgeluid tussen machines en constructiedelen te verminderen. Ze bestaan doorgaans uit een cilindrisch rubberlichaam met één of twee metalen draadaansluitingen. Veelgebruikte uitvoeringen zijn type A met twee draadeinden, type B met binnen- en buitendraad en type C met twee binnendraden. Kies de juiste demper op basis van diameter, hoogte, draadmaat, Shore-hardheid, rubberkwaliteit, belasting en gebruiksomgeving.

Cilindrische dempers voor trillingsisolatie

Cilindrische dempers zijn rubber-metaalelementen die worden gebruikt om trillingen, schokken en geluidsoverdracht tussen machineonderdelen en hun bevestigingsconstructie te beperken.

Ze worden veel toegepast onder:

  • elektromotoren;
  • pompen;
  • compressoren;
  • ventilatoren;
  • aggregaten;
  • machines;
  • instrumenten;
  • industriële apparatuur.

Het elastische rubber vervormt onder belasting en helpt bewegingen en trillingen op te vangen voordat deze verder door de constructie worden doorgegeven.

Type A – twee buitendraden

Een veelgebruikte uitvoering is type A.

Deze cilindrische trillingsdemper heeft aan beide zijden een metalen plaat met een uitstekend metrisch draadeind.

Hierdoor kan de demper tussen twee onderdelen met binnendraad of met behulp van moeren worden gemonteerd.

Type A wordt vaak toegepast bij machinevoeten en constructies waarbij aan beide zijden een draadaansluiting gewenst is.

Type B – binnen- en buitendraad

Type B heeft aan één zijde een metrisch draadeind en aan de andere zijde metrische binnendraad.

Deze combinatie maakt een compacte montage mogelijk wanneer het ene constructiedeel een boutverbinding nodig heeft en het andere onderdeel rechtstreeks op een uitstekend draadeind wordt bevestigd.

Type C – twee binnendraden

Bij type C bevindt zich aan beide zijden metrische binnendraad.

De demper kan daardoor tussen twee bouten of draadeinden worden geplaatst zonder dat er zelf uitstekende draadeinden aanwezig zijn.

Naast A, B en C bestaan in de markt ook eenzijdige uitvoeringen zoals type D en E voor specifieke montage- en buffertoepassingen.

Natuurrubber als dempend materiaal

Veel standaard cilindrische dempers worden geproduceerd uit natuurrubber (NR).

Natuurrubber combineert goede elasticiteit met geschikte dempingseigenschappen voor veel algemene machine- en industriële toepassingen.

Afhankelijk van de omgeving zijn ook andere elastomeren beschikbaar, zoals:

  • NBR;
  • EPDM;
  • CR/neopreen;
  • siliconenrubber.

De juiste rubbersoort hangt onder andere af van temperatuur, olie, weersinvloeden en chemicaliën.

Shore A-hardheid

De hardheid van rubber wordt bij trillingsdempers vaak aangegeven in Shore A.

Veel voorkomende waarden zijn bijvoorbeeld:

  • circa 40–45 Shore A – relatief zacht;
  • circa 50–60 Shore A – middelhard;
  • circa 70–75 Shore A – harder.

Een zachtere demper kan meer vervormen en trillingen sterker isoleren, terwijl een hardere uitvoering doorgaans hogere belastingen kan ondersteunen.

De juiste hardheid moet altijd worden afgestemd op het gewicht en de dynamische belasting van de machine.

Diameter en hoogte

Cilindrische dempers zijn verkrijgbaar in veel verschillende afmetingen.

Belangrijke maten zijn:

  • diameter van het rubber;
  • hoogte van het rubber;
  • metrische draadmaat;
  • lengte van het draadeind.

Gangbare draadverbindingen lopen bijvoorbeeld van kleine maten zoals M3 en M4 tot grotere uitvoeringen zoals M8, M10, M12 en verder.

Een grotere demper is niet automatisch de juiste keuze. De belasting moet passen bij de diameter, hoogte en rubberhardheid.

Druk, trek en afschuiving

Trillingsdempers kunnen afhankelijk van hun constructie op verschillende manieren worden belast.

Drukbelasting
De machine drukt het rubber samen.

Trekbelasting
De aansluitdelen trekken van elkaar af.

Afschuifbelasting
De kracht werkt zijwaarts ten opzichte van de demper.

Niet iedere cilindrische demper is voor alle drie belastingsvormen even geschikt. Vooral bij hoge dynamische of zijwaartse belasting kan de toegestane capaciteit aanzienlijk lager zijn dan bij zuivere drukbelasting.

Gebruik daarom de belastingsgegevens van de specifieke uitvoering.

Stalen en RVS aansluitdelen

De metalen draadaansluitingen worden veel uitgevoerd in staal.

Gangbare uitvoeringen zijn bijvoorbeeld:

  • staal, elektrolytisch verzinkt;
  • RVS A2;
  • RVS A4.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

Verzinkt staal is geschikt voor veel algemene industriële omgevingen. Voor vochtige of corrosieve omstandigheden kan een passende RVS-uitvoering beter geschikt zijn.

Geen universele DIN-norm voor alle cilindrische dempers

Voor cilindrische rubber-metaaldempers bestaat niet één algemene DIN-norm die alle typen A, B en C volledig standaardiseert.

Fabrikanten werken daarom vooral met eigen maatseries en technische belastingsgegevens.

Voor rubberproducten kunnen wel normen zoals ISO 3302-1 worden gebruikt voor maat- en vormtoleranties.

Bij selectie zijn daarom vooral de productspecificaties van de daadwerkelijke demper leidend.

Cilindrische dempers bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je cilindrische dempers voor professionele trillingsisolatie binnen machinebouw, apparatenbouw en industriële installaties.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van type A/B/C, diameter, hoogte, draadmaat, Shore-hardheid, rubberkwaliteit, belasting, temperatuur en corrosieomgeving.

Veelgestelde vragen

Wat is een cilindrische trillingsdemper?

Een rubber-metaalelement dat tussen twee constructiedelen wordt gemonteerd om trillingen, schokken en geluidsoverdracht te beperken.

Wat is het verschil tussen type A, B en C?

Type A heeft twee buitendraden, type B één buiten- en één binnendraad en type C twee binnendraden.

Welke rubberhardheid moet ik kiezen?

Dat hangt af van machinegewicht, gewenste veerweg, trillingsfrequentie en belasting. Zachter rubber vervormt doorgaans meer dan harder rubber.

Welk rubber wordt standaard gebruikt?

Natuurrubber is een veelgebruikte standaarduitvoering. Voor specifieke omgevingen bestaan onder andere NBR, EPDM, neopreen en siliconen.

Zijn cilindrische dempers in RVS verkrijgbaar?

Ja. Naast verzinkt stalen aansluitdelen bestaan uitvoeringen met bijvoorbeeld RVS A2 of A4.

Kunnen trillingsdempers zijwaarts worden belast?

Dat hangt af van de uitvoering. De toegestane afschuifbelasting kan duidelijk lager zijn dan de capaciteit bij drukbelasting.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op afmetingen, draadaansluiting, Shore-hardheid, rubbersoort, statische en dynamische belasting, temperatuur en gebruiksomgeving.