Borgpennen & borgclips voor snel demonteerbare verbindingen

Borgpennen en borgclips worden gebruikt om onderdelen mechanisch met elkaar te verbinden en tegelijkertijd eenvoudig demonteerbaar te houden. Ze komen veel voor op plaatsen waar een boutverbinding onnodig omslachtig is of waar onderdelen regelmatig moeten worden verwijderd.

Veel voorkomende toepassingen zijn:

• machinebouw;
• landbouwmachines;
• aanhangwagens en trailers;
• scharnierconstructies;
• koppelingen;
• cilinders en actuatoren;
• bouw- en transportmaterieel.

De borgpen vormt daarbij meestal de daadwerkelijke verbinding, terwijl een clip of splitpen voorkomt dat de pen uit zijn positie kan schuiven.

Gaffelpennen volgens ISO 2341

Een belangrijke uitvoering binnen deze productgroep is de gaffelpen met kop volgens ISO 2341.

ISO 2341 beschrijft metrische gaffelpennen met nominale diameters van 3 tot en met 100 mm.

De norm onderscheidt twee uitvoeringen:

• type A: zonder gat voor splitpen;
• type B: met gat voor splitpen.

Vooral type B is geschikt wanneer de pen na montage mechanisch moet worden geborgd met een passende splitpen of ander daarvoor bedoeld borgmiddel.

Gaffelpennen worden veel gebruikt in vorkverbindingen en scharnierende constructies.

Borging met splitpen

Een borgpen met dwarsgat kan worden gecombineerd met een splitpen volgens ISO 1234.

De splitpen wordt door het gat aan het uiteinde van de borgpen gestoken en vervolgens omgebogen. Hierdoor kan de borgpen niet meer uit de verbinding schuiven.

Deze oplossing is:

• eenvoudig;
• robuust;
• goedkoop;
• visueel goed te controleren.

Wanneer de verbinding regelmatig moet worden losgenomen, kan een herbruikbare borgclip praktischer zijn.

Verende borgclips volgens DIN 11024

DIN 11024 is de actuele DIN-norm voor verende borgclips.

Deze clips worden vaak aangeduid als:

• borgclip;
• veerclip;
• R-clip;
• veerborgpen.

De rechte poot wordt door het gat in de borgpen of as gestoken. Het gebogen veergedeelte klemt vervolgens rondom de pen en voorkomt dat de clip vanzelf loskomt.

Verende borgclips zijn vooral geschikt voor verbindingen die regelmatig worden gemonteerd en gedemonteerd.

Toepassing in machines en voertuigen

Borgpennen en borgclips komen veel voor bij onderdelen die moeten kunnen draaien, scharnieren of snel worden gewisseld.

Voorbeelden zijn:

• koppelpennen bij aanhangers;
• werktuigkoppelingen;
• scharnierpunten;
• verstelmechanismen;
• cilinderbevestigingen;
• assen en hendels.

Een belangrijk voordeel van een borgclip is dat voor montage meestal geen gereedschap nodig is.

Hierdoor kunnen onderdelen snel worden gewisseld tijdens onderhoud of ombouw.

Diameter en lengte

Bij een borgpen zijn vooral de volgende maten belangrijk:

• nominale pendiameter;
• penlengte;
• kopdiameter;
• positie van het borggat;
• diameter van het borggat.

De pendiameter moet correct passen in de boring van de constructie.

Een te kleine pen kan ongewenste speling veroorzaken, terwijl een te grote pen niet correct gemonteerd kan worden.

Bij ISO 2341 worden gaffelpennen met metrische afmetingen gestandaardiseerd.

De juiste borgclip kiezen

De borgclip moet passen bij zowel de diameter van de borgpen als het gat waarin de clip wordt gemonteerd.

Let onder andere op:

• draaddiameter van de clip;
• lengte;
• diameter van de te borgen pen;
• vorm van de clip;
• beschikbare montageruimte.

Een te kleine clip kan onvoldoende grip hebben, terwijl een te grote clip mogelijk niet door het borggat past.

Splitpen of verende borgclip?

Welke borging het beste past hangt vooral af van hoe vaak de verbinding wordt geopend.

Splitpen

• wordt na montage omgebogen;
• geschikt voor meer permanente borging;
• wordt na demontage bij voorkeur vervangen.

Verende borgclip

• snel zonder gereedschap te monteren;
• eenvoudig opnieuw te verwijderen;
• geschikt voor verbindingen die regelmatig worden losgenomen.

Voor onderhoudsgevoelige machines en werktuigen is een verende borgclip daarom vaak praktisch.

Materiaal & oppervlaktebehandeling

Borgpennen en borgclips zijn verkrijgbaar in verschillende basismaterialen en uitvoeringen, waaronder:

• staal;
• RVS.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

Stalen uitvoeringen kunnen bijvoorbeeld worden geleverd met een:

• blank oppervlak;
• elektrolytisch verzinkte oppervlaktebehandeling;
• andere corrosiebeschermende laag.

De materiaalkeuze hangt af van belasting, slijtage en corrosieomgeving.

Belastbaarheid

De mechanische belasting wordt voornamelijk door de borgpen en de omliggende constructie opgenomen.

Belangrijke factoren zijn:

• pendiameter;
• materiaal;
• afschuifbelasting;
• aantal afschuifvlakken;
• passing;
• constructiedikte.

De borgclip dient hoofdzakelijk om de pen op zijn plaats te houden en moet niet worden beschouwd als het primaire dragende onderdeel van de verbinding.

Borgpennen & borgclips bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je borgpennen en borgclips voor professionele toepassingen binnen machinebouw, voertuigen, landbouwtechniek en algemene montage.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van pendiameter, lengte, borggat, type borgclip, norm, materiaal, oppervlaktebehandeling en belasting van de complete verbinding.

Veelgestelde vragen

Waarvoor worden borgpennen gebruikt?

Voor het snel verbinden van onderdelen in bijvoorbeeld scharnieren, koppelingen en machineconstructies.

Welke norm geldt voor gaffelpennen?

ISO 2341 is een actuele internationale norm voor gaffelpennen met kop.

Wat is ISO 2341 type B?

Dit is een gaffelpen met een gat waarin bijvoorbeeld een splitpen kan worden geplaatst.

Welke norm geldt voor verende borgclips?

DIN 11024 is de actuele DIN-norm voor verende borgclips.

Wat is het verschil tussen een splitpen en een borgclip?

Een splitpen wordt na montage vervormd en meestal vervangen na demontage. Een verende borgclip kan eenvoudig worden verwijderd en opnieuw geplaatst.

Neemt de borgclip de belasting van de verbinding op?

Normaal gesproken niet. De borgpen draagt hoofdzakelijk de mechanische belasting; de clip voorkomt dat de pen ongewenst uit de verbinding schuift.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op pendiameter, lengte, positie van het borggat, clipmaat, materiaal, oppervlaktebehandeling en mechanische belasting.