Pennen, Spieën & Bussen

Pennen, spieën & bussen voor positionering en borging

Pennen, spieën en bussen worden gebruikt om onderdelen nauwkeurig te positioneren, krachten over te brengen, beweging te geleiden of verbindingen mechanisch te borgen. Ze komen veel voor binnen:

• machinebouw;
• apparatenbouw;
• automotive;
• constructie;
• onderhoud;
• productie;
• technische montage.

Binnen deze categorie vind je onder andere:

• cilindrische pennen;
• conische pennen;
• spanbussen;
• splitpennen;
• borgpennen;
• borgclips;
• spieën;
• spieënstaal;
• technische bussen.

Cilindrische pennen

Cilindrische pennen worden gebruikt voor nauwkeurige positionering en centrering van onderdelen.

Ze worden vaak toegepast in:

• machinehuizen;
• flensverbindingen;
• mallen;
• matrijzen;
• constructies die na demontage exact moeten terugkeren.

Veel voorkomende normen zijn bijvoorbeeld DIN 7 en verschillende ISO-uitvoeringen.

Bij selectie zijn vooral belangrijk:

• diameter;
• lengte;
• passing;
• materiaal;
• oppervlaktekwaliteit.

Conische pennen

Conische pennen hebben een lichte tapsheid en worden gebruikt wanneer een zelfcentrerende, nauwkeurige positionering gewenst is.

Door de conische vorm kunnen ze stevig in een passend conisch gat worden opgenomen.

Ze worden toegepast bij onder andere:

• machineonderdelen;
• gereedschappen;
• nauwkeurige montageverbindingen.

De maatvoering van pen en gat moet exact op elkaar zijn afgestemd.

Spanbussen

Spanbussen zijn holle, veerkrachtige pennen die tijdens montage licht worden samengedrukt.

Daardoor ontstaat een veerkrachtige passing in het boorgat.

Ze worden veel toegepast voor:

• positionering;
• borging;
• scharnierpunten;
• eenvoudige penverbindingen.

Een bekend type is de gesleufde spanbus. Daarnaast bestaan opgerolde uitvoeringen met meerdere windingen.

De juiste keuze hangt af van:

• boorgatdiameter;
• wanddikte;
• belasting;
• gewenste flexibiliteit.

Splitpennen

Splitpennen worden gebruikt als eenvoudige mechanische borging.

Ze worden door een gat gestoken en daarna aan de uiteinden omgebogen.

Typische toepassingen zijn:

• kroonmoeren;
• assen;
• penverbindingen;
• mechanische borgingen.

Een veel voorkomende norm is DIN 94 / ISO 1234.

Een splitpen wordt doorgaans niet beschouwd als een onderdeel dat onbeperkt opnieuw gebruikt moet worden. Na uitbuigen kan vervanging verstandiger zijn.

Borgpennen & borgclips

Borgpennen worden gebruikt om onderdelen snel mechanisch te fixeren.

Afhankelijk van uitvoering kunnen ze worden gecombineerd met:

• borgclips;
• veerclips;
• haarspeldclips.

Ze zijn praktisch bij verbindingen die regelmatig moeten worden:

• gemonteerd;
• verwijderd;
• versteld.

De diameter van pen en borging moet correct passen bij het gat en de optredende belasting.

Spieën

Spieën worden gebruikt om koppel over te brengen tussen een:

• as;
• naaf.

Ze worden bijvoorbeeld toegepast bij:

• tandwielen;
• poelies;
• koppelingen;
• aandrijvingen.

De spie ligt in een passende spiebaan in zowel as als naaf.

Parallelspieën

Een veelgebruikte uitvoering is de parallelspie.

Deze heeft over vrijwel de gehele lengte dezelfde doorsnede en wordt gebruikt voor het overbrengen van draaimoment.

Veel voorkomende uitvoeringen zijn gebaseerd op normen zoals DIN 6885.

Bij selectie zijn belangrijk:

• asdiameter;
• spiebreedte;
• spiehoogte;
• lengte;
• vorm van de uiteinden.

Spieënstaal

Spieënstaal is materiaal met een rechthoekige doorsnede waaruit spieën op maat kunnen worden gemaakt.

Dit is handig bij:

• onderhoud;
• reparatie;
• afwijkende lengtes;
• machinebouw.

Controleer altijd of materiaal en maatvoering geschikt zijn voor de belasting van de aandrijving.

Passing

Bij pennen is de passing zeer belangrijk.

Een pen kan bijvoorbeeld bedoeld zijn als:

• vaste perspassing;
• overgangspassing;
• demonteerbare positionering.

De juiste gatmaat wordt bepaald door de gewenste passing en tolerantie.

Een pen simpelweg kiezen op dezelfde nominale diameter als het geboorde gat is daarom niet altijd voldoende.

Bussen

Technische bussen worden gebruikt voor uiteenlopende functies, bijvoorbeeld:

• afstand houden;
• geleiden;
• ondersteunen;
• slijtage opvangen;
• diameter aanpassen.

Afhankelijk van toepassing kunnen bussen glad, met flens of met specifieke binnen- en buitendiameters worden uitgevoerd.

Afstandsbussen

Een afstandsbus wordt tussen twee onderdelen geplaatst om een vaste afstand te behouden.

Ze worden gebruikt in:

• machineconstructies;
• behuizingen;
• montageframes;
• plaatconstructies.

Belangrijke afmetingen zijn:

• binnendiameter;
• buitendiameter;
• lengte.

Geleide- en lagerbussen

Bepaalde bussen worden gebruikt om bewegende assen of pennen te geleiden.

Hierbij kunnen eigenschappen zoals:

• slijtvastheid;
• smering;
• passing;
• materiaal

belangrijk zijn.

Niet iedere eenvoudige afstandsbus is geschikt als lagerbus.

Materialen

Pennen, spieën en bussen kunnen worden geleverd in verschillende basismaterialen, waaronder:

• staal;
• RVS;
• verenstaal;
• messing;
• brons;
• kunststof;
• andere technische materialen.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

De materiaalkeuze hangt af van:

• mechanische belasting;
• slijtage;
• corrosie;
• temperatuur;
• toepassing.

Oppervlaktebehandelingen

Stalen uitvoeringen kunnen afhankelijk van product bijvoorbeeld worden geleverd als:

• blank;
• elektrolytisch verzinkt;
• gezwart;
• andere technisch behandelde uitvoering.

De juiste oppervlaktebehandeling moet passen bij de gebruiksomgeving en de vereiste maatnauwkeurigheid.

Bij zeer nauwkeurige passingen kan een extra laagdikte namelijk invloed hebben op de maatvoering.

Belastingsrichting

Niet ieder product neemt dezelfde krachten op.

Een:

• spie draagt vooral koppel over;
• cilindrische pen kan positioneren en afschuifkrachten opnemen;
• splitpen borgt vooral tegen ongewenste losname;
• bus kan geleiden of afstand creëren.

Kies het product daarom op basis van de daadwerkelijke functie in de constructie.

Pennen, spieën & bussen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je pennen, spieën en bussen voor professionele machinebouw, montage, onderhoud en reparatie.

Het assortiment omvat verschillende:

• diameters;
• lengtes;
• vormen;
• DIN- en ISO-uitvoeringen;
• materialen;
• passingen.

Selecteer vooral op producttype, diameter, lengte, passing, norm, materiaal en toepassing. Zo kies je een onderdeel dat technisch aansluit op de constructie en de benodigde functie.

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt een cilindrische pen gebruikt?

Voor nauwkeurige positionering, centrering en soms het opnemen van afschuifkrachten tussen onderdelen.

Wat is het verschil tussen een cilindrische en conische pen?

Een cilindrische pen heeft een constante diameter, terwijl een conische pen taps toeloopt en daardoor zelfcentrerend kan werken.

Wat is een spanbus?

Een holle veerkrachtige pen die tijdens montage wordt samengedrukt en zo stevig in het boorgat blijft zitten.

Waarvoor gebruik je een splitpen?

Voor eenvoudige mechanische borging, bijvoorbeeld in combinatie met een kroonmoer of penverbinding.

Waarvoor wordt een spie gebruikt?

Voor het overbrengen van draaimoment tussen een as en een naaf, bijvoorbeeld bij een tandwiel of poelie.

Wat is spieënstaal?

Rechthoekig staal waaruit een spie op de gewenste lengte kan worden gemaakt.

Is iedere bus geschikt als lagerbus?

Nee. Een afstandsbus en lager- of geleidebus hebben verschillende functies en materiaalvereisten.