Constructiebouten

Constructiebouten voor staal- en draagconstructies

Constructiebouten worden gebruikt voor mechanisch belaste verbindingen binnen staalbouw en andere zware technische constructies. Ze verbinden bijvoorbeeld:

• stalen liggers;
• kolommen;
• consoles;
• verbindingsplaten;
• machineframes;
• staalconstructies;
• infrastructurele onderdelen.

Bij constructieve verbindingen zijn niet alleen diameter en lengte belangrijk. Ook sterkteklasse, norm, bout-moercombinatie, montagewijze en oppervlaktebehandeling moeten aansluiten op het ontwerp van de constructie.

Niet-voorgespannen constructiebouten

Voor constructieve verbindingen die niet als voorgespannen verbinding zijn ontworpen, worden onder andere bout-moercombinaties volgens EN 15048 toegepast.

Deze assemblies bestaan uit technisch op elkaar afgestemde onderdelen, zoals:

• bout;
• moer;
• eventueel bijbehorende ring.

Ze worden bijvoorbeeld gebruikt voor staalconstructies waarbij de verbinding voornamelijk door normale boutbelasting wordt overgebracht en geen gecontroleerde voorspanning volgens een systeem voor voorgespannen verbindingen vereist is.

Gebruik bij constructieve toepassingen altijd de uitvoering die in het ontwerp of de technische specificatie is voorgeschreven.

Voorgespannen boutverbindingen

Bij bepaalde staalconstructies worden boutverbindingen gecontroleerd voorgespannen.

Daarvoor bestaan boutsets volgens de EN 14399-serie.

Deze systemen worden toegepast wanneer een vooraf bepaalde voorspankracht onderdeel vormt van het ontwerp van de verbinding.

Bekende uitvoeringen zijn bijvoorbeeld:

• HV-boutsets;
• andere voorgespannen constructiesystemen.

Bij zulke verbindingen moeten bout, moer en eventuele ringen als technisch geschikt systeem worden gebruikt.

HV-bouten

HV-bouten worden veel toegepast in voorgespannen staalconstructies.

Een HV-set bestaat doorgaans uit een combinatie van:

• bout;
• HV-moer;
• passende ring(en).

De onderdelen zijn ontworpen om gezamenlijk te functioneren.

Meng daarom niet zonder technische onderbouwing willekeurige:

• bouten;
• moeren;
• ringen

van verschillende systemen of specificaties.

Sterkteklassen

Constructiebouten zijn verkrijgbaar in verschillende mechanische uitvoeringen.

Veel voorkomende sterkteklassen binnen zwaar belaste boutverbindingen zijn bijvoorbeeld:

• 8.8;
• 10.9.

De sterkteklasse geeft informatie over de mechanische eigenschappen van de bout.

Een hogere sterkteklasse betekent echter niet automatisch dat deze in iedere constructie gebruikt mag worden.

De complete verbinding wordt bepaald door onder andere:

• belasting;
• staalconstructie;
• gatdiameter;
• moer;
• montagewijze;
• ontwerpvoorschriften.

Diameter & lengte

Constructiebouten zijn verkrijgbaar in verschillende metrische diameters, bijvoorbeeld:

• M12;
• M16;
• M20;
• M24;
• M30.

Welke diameter nodig is, wordt bepaald door het constructieve ontwerp.

De juiste boutlengte hangt af van:

• totale pakketdikte;
• ringen;
• moerhoogte;
• benodigde draadinschakeling;
• positie van de schroefdraad ten opzichte van de verbinding.

Bij constructieve verbindingen moet de gekozen lengte aansluiten op de voorgeschreven boutconfiguratie.

Bout, moer & ring als systeem

Bij constructiebouten is het belangrijk dat de gebruikte onderdelen technisch bij elkaar passen.

Controleer onder andere:

• draadmaat;
• draadspoed;
• sterkteklasse;
• productnorm;
• oppervlaktebehandeling;
• afmetingen.

Bij specifieke constructiesystemen kunnen ook eisen gelden voor de gebruikte ringen.

Een standaard sluitring mag daarom niet automatisch worden vervangen door een willekeurige andere uitvoering.

Materiaal & oppervlaktebehandeling

Constructiebouten zijn voornamelijk verkrijgbaar in staal en kunnen worden voorzien van verschillende oppervlaktebehandelingen.

Voorbeelden zijn:

• thermisch verzinkt;
• zinkflake;
• andere technisch gespecificeerde coatingsystemen.

De oppervlaktebehandeling beïnvloedt niet alleen de corrosiebestendigheid, maar kan ook invloed hebben op:

• wrijving;
• montage;
• draadpassing;
• aandraaigedrag.

Bij buitenconstructies en vochtige omgevingen is een passende corrosiebescherming belangrijk.

Thermisch verzinkte constructiebouten

Thermisch verzinken wordt veel gebruikt voor staalconstructies die aan weersinvloeden worden blootgesteld.

Door de relatief dikke zinklaag moet de schroefdraadcombinatie van bout en moer hierop zijn afgestemd.

Gebruik daarom constructiebouten en moeren die als passende thermisch verzinkte combinatie zijn bedoeld.

Voorspanning & montage

Bij voorgespannen constructiebouten is de correcte montage essentieel.

De vereiste voorspanning kan afhankelijk van het systeem worden bereikt met een voorgeschreven montagemethode.

Daarbij kunnen onder andere van belang zijn:

• aandraaimoment;
• draaimethode;
• wrijving;
• smering;
• oppervlakteconditie;
• montagegereedschap.

Gebruik daarom geen willekeurige standaard momentwaarde voor een constructieve boutverbinding.

Volg altijd de eisen uit het constructieontwerp en de technische documentatie van het gebruikte boutsysteem.

Constructiebouten versus standaard zeskantbouten

Een standaard zeskantbout en een constructiebout kunnen qua uiterlijk sterk op elkaar lijken.

Het belangrijkste verschil zit in de technische toepassing en specificatie.

Bij constructieve toepassingen kunnen aanvullende eisen gelden voor:

• mechanische eigenschappen;
• maatvoering;
• traceerbaarheid;
• bout-moercombinatie;
• productnorm;
• montage.

Gebruik daarom niet automatisch een standaard zeskantbout als vervanging voor een voorgeschreven constructiebout.

Constructiebouten bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je constructiebouten en bijbehorende bevestigingsmaterialen voor professionele staalbouw, machinebouw en zware constructies.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van norm, diameter, lengte, sterkteklasse, type verbinding, oppervlaktebehandeling en bijbehorende moeren en ringen.

Bij constructieve en voorgespannen verbindingen moet de complete boutverbinding altijd aansluiten op de technische specificatie van de constructie.

Veelgestelde vragen

Wat is een constructiebout?

Een constructiebout is een bout die wordt toegepast in mechanisch belaste verbindingen binnen bijvoorbeeld staal- en draagconstructies.

Wat is het verschil tussen EN 15048 en EN 14399?

EN 15048 wordt gebruikt voor niet-voorgespannen constructieve boutverbindingen. De EN 14399-serie heeft betrekking op systemen voor voorgespannen constructieve verbindingen.

Wat is een HV-bout?

Een HV-bout maakt deel uit van een constructief boutensysteem voor voorgespannen verbindingen en wordt gecombineerd met daarvoor geschikte moeren en ringen.

Welke sterkteklasse hebben constructiebouten?

Dat hangt af van het gebruikte systeem en ontwerp. Veel voorkomende sterkteklassen zijn onder andere 8.8 en 10.9.

Kan ik een gewone zeskantbout als constructiebout gebruiken?

Niet automatisch. Bij constructieve verbindingen kunnen specifieke eisen gelden voor normering, mechanische eigenschappen, bout-moercombinatie en montage.

Welke oppervlaktebehandeling kies ik voor buitengebruik?

Thermisch verzinkte of andere geschikte corrosiebeschermende uitvoeringen worden vaak toegepast, maar de keuze moet aansluiten op de omgeving en constructiespecificatie.

Moet een constructiebout met een momentsleutel worden gemonteerd?

Dat hangt af van het type verbinding en het voorgeschreven montagesysteem. Bij voorgespannen verbindingen moet de voorgeschreven montagemethode nauwkeurig worden gevolgd.