Borgmoeren

Borgmoeren voor betrouwbare verbindingen bij trillingen en beweging

Borgmoeren worden gebruikt wanneer een standaard zeskantmoer onvoldoende zekerheid biedt tegen ongewenst loslopen. Door een extra borgende werking blijft er meer weerstand aanwezig tegen verdraaien van de moer op de schroefdraad.

Ze worden veel gebruikt binnen:

• machinebouw;
• automotive;
• constructie;
• apparatenbouw;
• transporttechniek;
• onderhoud;
• industriële montage.

Afhankelijk van de toepassing bestaan verschillende borgprincipes.

Borgmoeren met kunststof ring

Een veelgebruikte uitvoering is de borgmoer met een kunststof inzet, vaak gemaakt van polyamide.

Tijdens montage grijpt deze ring om de schroefdraad van de bout en ontstaat extra wrijving.

Dit type borgmoer wordt veel gebruikt wanneer:

• trillingen aanwezig zijn;
• de verbinding demonteerbaar moet blijven;
• een compacte borging gewenst is.

Een veelvoorkomende norm is DIN 985 / ISO 10511 voor lage borgmoeren met niet-metalen inzet.

Hoge borgmoeren met kunststof ring

Naast lage uitvoeringen bestaan hogere zelfborgende zeskantmoeren met kunststof inzet.

Deze bieden meer moerhoogte en daardoor meer draadcontact.

Afhankelijk van de uitvoering komen normen voor zoals DIN 982 en de bijbehorende ISO-uitvoeringen.

De juiste keuze hangt af van:

• benodigde belastbaarheid;
• beschikbare ruimte;
• boutsterkte;
• constructie.

Volledig metalen borgmoeren

Bij volledig metalen borgmoeren wordt de borgwerking zonder kunststof inzet gerealiseerd.

Dit kan bijvoorbeeld door gecontroleerde vervorming van:

• de schroefdraad;
• de bovenkant van de moer;
• een deel van de moerconstructie.

Hierdoor ontstaat tijdens montage extra wrijving tussen bout en moer.

Volledig metalen borgmoeren zijn vooral interessant bij toepassingen waar hogere temperaturen voorkomen of waar een kunststof borging minder geschikt is.

Kunststof of volledig metaal?

Beide systemen hebben hun eigen toepassingsgebied.

Borgmoer met kunststof ring

Voordelen kunnen zijn:

• goede borgwerking bij algemene toepassingen;
• eenvoudige montage;
• herkenbare constructie;
• geschikt voor veel machine- en voertuigtoepassingen.

Volledig metalen borgmoer

Kan interessanter zijn bij:

• hogere temperaturen;
• zware industriële toepassingen;
• omstandigheden waarin kunststof ongewenst is.

De temperatuurgrenzen en herbruikbaarheid verschillen per product. Controleer daarom altijd de technische productspecificatie.

Borgwerking door voorspanning en wrijving

Een borgmoer voorkomt loslopen niet door de bout permanent vast te lijmen.

De werking is gebaseerd op extra weerstand tegen rotatie.

Hierdoor moet tijdens montage doorgaans een extra borgmoment worden overwonnen.

Dit moment staat los van het aandraaimoment waarmee de daadwerkelijke voorspanning in de boutverbinding wordt opgebouwd.

Bij nauwkeurig berekende verbindingen moet hiermee rekening worden gehouden.

Hergebruik van borgmoeren

Niet iedere borgmoer behoudt na meerdere montagecycli dezelfde borgwerking.

Bij een kunststof borgmoer kan de inzet na gebruik:

• vervormen;
• slijten;
• minder weerstand bieden.

Ook volledig metalen borgmoeren kunnen na herhaald gebruik een lagere borgwerking krijgen.

Voor kritische toepassingen is het daarom verstandig nieuwe borgmoeren te gebruiken of de productspecificaties voor hergebruik te volgen.

Temperatuur

Temperatuur is een belangrijke selectiefactor.

Bij borgmoeren met kunststof inzet wordt de maximale gebruikstemperatuur mede bepaald door het materiaal van de borging.

Bij hogere temperaturen kan een volledig metalen borgmoer geschikter zijn.

Controleer altijd:

• continu gebruikstemperatuur;
• piektemperatuur;
• omgeving;
• aanwezigheid van chemicaliën.

Gebruik geen algemene temperatuurwaarde zonder rekening te houden met het specifieke product.

Draadmaat & draadspoed

Borgmoeren zijn verkrijgbaar in verschillende metrische maten, bijvoorbeeld:

• M4;
• M5;
• M6;
• M8;
• M10;
• M12;
• M16;
• M20.

De nominale diameter en draadspoed moeten exact overeenkomen met de gebruikte bout.

Naast standaard metrische grove draad bestaan ook borgmoeren met metrische fijne draad.

Een M10 borgmoer met fijne draad is dus niet automatisch geschikt voor iedere M10-bout.

Sterkteklasse

Stalen borgmoeren worden geleverd in verschillende sterkteklassen.

De moer moet mechanisch passen bij de gebruikte bout en de belasting van de verbinding.

Let daarom op:

• sterkteklasse van de bout;
• sterkteklasse van de moer;
• draaddiameter;
• toepassing.

Een borgmoer met onvoldoende mechanische sterkte kan de capaciteit van de complete verbinding beperken.

Materiaal & oppervlaktebehandeling

Borgmoeren zijn verkrijgbaar in verschillende basismaterialen, waaronder:

• staal;
• RVS.

RVS is een basismateriaal en geen oppervlaktebehandeling.

Stalen uitvoeringen kunnen afhankelijk van het product bijvoorbeeld worden voorzien van:

• elektrolytisch verzinkte oppervlaktebehandeling;
• zinkflake;
• GEOMET;
• andere beschermende systemen.

De materiaal- en oppervlaktekeuze hangt af van:

• corrosiebelasting;
• temperatuur;
• mechanische belasting;
• gebruiksomgeving.

Borgmoer versus normale zeskantmoer

Een normale zeskantmoer heeft geen geïntegreerd zelfborgend element.

Een borgmoer biedt extra weerstand tegen verdraaien.

Dat maakt een borgmoer vooral geschikt voor verbindingen die worden blootgesteld aan:

• trillingen;
• beweging;
• schokken;
• wisselende belasting.

Dit betekent niet dat iedere trillende verbinding automatisch met iedere borgmoer veilig kan worden uitgevoerd. Bij kritische toepassingen moet het totale verbindingsontwerp worden beoordeeld.

Montage

Borgmoeren kunnen worden gemonteerd met standaard sleutelgereedschap, zoals:

• steeksleutel;
• ringsleutel;
• dopsleutel.

Bij borgmoeren met kunststof inzet moet voldoende draad door het borgende gedeelte lopen om de borgwerking correct te benutten.

Controleer daarom dat de bout niet te kort is.

Bij gecontroleerde verbindingen moet het extra borgmoment worden meegenomen in de montageprocedure.

Borgmoeren bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je borgmoeren voor professioneel gebruik binnen machinebouw, automotive, constructie en onderhoud.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van draadmaat, draadspoed, borgprincipe, sterkteklasse, materiaal, oppervlaktebehandeling en temperatuur.

Zo selecteer je een borgmoer die technisch aansluit op zowel de bout als de omstandigheden waarin de verbinding wordt gebruikt.

Veelgestelde vragen

Wat is een borgmoer?

Een moer met een geïntegreerde borgwerking die extra weerstand biedt tegen ongewenst losdraaien.

Welke norm hoort bij borgmoeren met kunststof ring?

DIN 985 en ISO 10511 zijn veelgebruikte aanduidingen voor lage zelfborgende zeskantmoeren met niet-metalen inzet.

Wanneer kies ik een volledig metalen borgmoer?

Bijvoorbeeld bij hogere temperaturen of toepassingen waar een kunststof borging niet wenselijk is.

Kan ik een borgmoer opnieuw gebruiken?

Dat hangt af van het product en de toepassing. De borgwerking kan na montage afnemen, vooral na meerdere gebruikscycli.

Is een borgmoer hetzelfde als een gewone moer met schroefdraadborgmiddel?

Nee. Een borgmoer heeft de borgende werking in de moer zelf. Schroefdraadborgmiddel is een apart chemisch borgsysteem.

Moet de bout door de kunststof ring heen steken?

De schroefdraad moet voldoende door het borgende gedeelte lopen om de borging correct te laten functioneren.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op draadmaat, draadspoed, borgprincipe, sterkteklasse, materiaal, oppervlaktebehandeling, temperatuur en gewenste demonteerbaarheid.