Kogelknoppen voor bediening en machinebouw

Kogelknoppen worden gebruikt als handgreep of bedieningselement op hendels, assen, stangen en verstelmechanismen. De bolvorm ligt prettig in de hand en maakt het mogelijk om een mechanisme eenvoudig te bedienen zonder scherpe randen of uitstekende vormen.

Ze worden veel toegepast binnen:

• machinebouw;
• apparatenbouw;
• werkplaatsmachines;
• kleppen en afsluiters;
• verstelmechanismen;
• gereedschappen;
• industriële installaties.

Kogelknoppen zijn verkrijgbaar in verschillende diameters, aansluitingen en materialen.

DIN 319

Een belangrijke norm voor kogelknoppen is DIN 319.

De actuele uitvoering is DIN 319:2020-04. Deze norm beschrijft kogelknoppen en verschillende uitvoeringsvormen.

Binnen DIN 319 en daarop gebaseerde handelsuitvoeringen komen onder andere kogelknoppen voor met:

• binnendraad;
• gladde boring;
• perspassing;
• speciale bevestigingsconstructies.

Controleer bij normgebonden toepassingen altijd het exacte type, omdat niet iedere commerciële kogelknop volledig binnen het officiële DIN-normblad valt.

Kogelknoppen met binnendraad

Een veelgebruikte uitvoering heeft een metalen draadbus met metrische binnendraad.

De knop kan hierdoor rechtstreeks op een passend draadeind worden geschroefd.

Gangbare draadmaten zijn bijvoorbeeld:

• M4;
• M5;
• M6;
• M8;
• M10;
• M12;
• M16.

Fabory voert bijvoorbeeld zwarte phenolhars-kogelknoppen type E overeenkomstig DIN 319 met metrische binnendraad.

Deze uitvoering bevat doorgaans een metalen draadbus in het kunststof knoplichaam.

Verschillende kogeldiameters

Naast de draadmaat is de buitendiameter van de knop belangrijk.

Veel voorkomende diameters zijn bijvoorbeeld:

• 16 mm;
• 20 mm;
• 25 mm;
• 32 mm;
• 40 mm;
• 50 mm;
• 60 mm.

Een grotere kogelknop biedt doorgaans meer grip en kan prettiger zijn wanneer regelmatig grotere bedieningskrachten worden uitgeoefend.

De juiste diameter hangt af van beschikbare ruimte, bediening en ergonomie.

Kunststof kogelknoppen

Veel kogelknoppen worden gemaakt van thermohardende kunststof, bijvoorbeeld phenolformaldehyde (PF), ook bekend als fenolhars of bakeliet.

Dit materiaal biedt voor bedieningsknoppen eigenschappen zoals:

• vormvastheid;
• een hard oppervlak;
• elektrische isolerende eigenschappen;
• goede slijtvastheid;
• een gladde afwerking.

Daarnaast bestaan uitvoeringen in technische kunststoffen zoals polyamide.

Het exacte materiaal bepaalt onder andere temperatuurweerstand en mechanische eigenschappen.

Metalen draadbus

Bij kogelknoppen met binnendraad wordt vaak een metalen draadbus in het kunststof geïntegreerd.

Fabory gebruikt bij zijn type E-uitvoeringen bijvoorbeeld hoofdzakelijk een elektrolytisch verzinkte stalen draadbus, met bij enkele maten een messing bus.

De bus zorgt ervoor dat de belasting van de schroefdraad niet rechtstreeks door het kunststof hoeft te worden opgenomen.

Hierdoor kan de knop stevig op het draadeind worden gemonteerd en indien nodig weer worden verwijderd.

Kogelknoppen met gladde boring

Niet iedere kogelknop heeft binnendraad.

Er bestaan ook uitvoeringen met:

• cilindrische gladde boring;
• conische boring;
• boring met tolerantie- of klemelement.

Deze kunnen rechtstreeks op een as of bedieningsstang worden geplaatst.

Welke bevestigingswijze geschikt is, hangt af van de constructie en de gewenste demonteerbaarheid.

Kogelknop versus sterknop

Kogelknoppen en sterknoppen worden beide met de hand bediend, maar hebben een verschillende functie.

Kogelknop

• ronde ergonomische vorm;
• prettig voor bewegen en bedienen;
• veel toegepast aan hendels en stangen.

Sterknop

• meerdere grijplobben;
• biedt meer grip bij draaien;
• geschikt voor handmatig vast- en losklemmen.

Voor een bedieningshendel is een kogelknop vaak comfortabeler, terwijl een sterknop beter kan zijn wanneer meer handmatig draaimoment nodig is.

Kogelknoppen bestellen bij ROKAFAST

Bij ROKAFAST vind je kogelknoppen voor professionele toepassingen binnen machinebouw, apparatenbouw en technische installaties.

Kies de juiste uitvoering vooral op basis van DIN-uitvoering, kogeldiameter, draadmaat of boring, materiaal, bevestigingswijze en gebruiksomgeving.

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt een kogelknop gebruikt?

Als handgreep of bedieningselement op bijvoorbeeld hendels, assen, stangen en verstelmechanismen.

Welke norm geldt voor kogelknoppen?

DIN 319 is de bekende norm voor kogelknoppen. De actuele editie is DIN 319:2020-04.

Welke draadmaten zijn verkrijgbaar?

Veel voorkomende metrische maten zijn onder andere M4, M5, M6, M8, M10 en M12.

Van welk materiaal worden kogelknoppen gemaakt?

Veel uitvoeringen zijn gemaakt van phenolhars of andere technische kunststoffen, vaak gecombineerd met een metalen draadbus.

Wat is het verschil tussen een kogelknop en een sterknop?

Een kogelknop is vooral bedoeld voor comfortabel bedienen van een hendel. Een sterknop biedt meer grip voor het handmatig vast- of losdraaien.

Zijn er kogelknoppen zonder binnendraad?

Ja. Er bestaan ook uitvoeringen met gladde of conische boring voor montage op een as of stang.

Waar moet ik bij selectie vooral op letten?

Op kogeldiameter, draadmaat of boring, materiaal, bevestigingswijze, beschikbare ruimte en gebruiksomgeving.